Latest Posts & Updates

लोखंडाची भांडी स्वयंपाकासाठी वापरावी का?

आपण स्वयंपाक करतो तेव्हा स्टील, अॅन्युमिनिअम याबरोबरच लोखंडी तसेच तांब्या-पितळ्याची भांडी वापरतो. पूर्वीच्या काळी स्टील आणि अॅल्युमिनिअम आणि नॉन स्टीक यांसारखी भांडी फारशी उपलब्ध नव्हती तेव्हा तांबे, पितळ आणि लोखंडाचीच भांडी स्वयंपाकासाठी वापरली जायची. आता पुन्हा नव्याने लोखंडी भांडी वापरण्याचे फॅड आले आहे. जुने ते सोने म्हणत हल्ली अनेक घरांत लोखंडी कढई, लोखंडी तवा, पळी आवर्जून वापरली जाते. शरीराला पुरेशा प्रमाणात लोह मिळावे यासाठी अनेकदा डॉक्टरही लोखंडी भांड्यांचा वापर करायला सांगतात. भाजी, आमटी किंवा अगदी मूगाची खिचडी करण्यासाठी ही लोखंडी भांडी आवर्जून वापरली जातात. यामध्ये केलेले पदार्थ काही प्रमाणात काळे होत असल्याने कुटुंबातील मंडळी नाक मुरडतात. पण यात केलेल्या पदार्थांना येणारी लोखंडाची चव वेगळाच स्वाद देते. आपल्या शरीरात लोहाची कमतरता असेल तर ती भरुन निघण्यासाठी लोखंडी भांड्यांचा वापर उपयुक ठरतो. हे सगळे खरे असले तरी लोखंडी भांडी वापरताना कोणत्या गोष्टी लक्षात ठेवाव्यात...

*जागतिक स्ट्रोक दिवस*

स्ट्रोक हे भारतातील मृत्यूचे प्रमुख कारण बनले आहे. हा एक धोकादायक रोग आहे ज्यावर तात्काळ उपचार करणे गरजेचे आहे. त्यामुळे या भयंकर आजाराबाबत जनजागृती करण्यासाठी दरवर्षी २९ ऑक्टोबर रोजी जागतिक स्ट्रोक दिवस साजरा केला जातो. World Brain Stroke ला मराठीध्ये जागतिक स्ट्रोक दिवस 2022 असेही म्हणतात. *स्ट्रोक म्हणजे काय?* न्यूरोलॉजी विभागाचे डॉक्टरांच्या मते, स्ट्रोक तेव्हा होतो जेव्हा रक्तवाहिन्यांमध्ये रक्ताच्या गुठळ्या किंवा प्लेक्सच्या स्वरूपात चरबी जमा होते. यामुळे मेंदूला होणारा रक्तप्रवाह कमी होतो किंवा पूर्णपणे बंद होतो. हे रक्तातील ऑक्सिजन आणि पोषक तत्वांचा प्रवाह अवरोधित करते. ज्यामुळे मेंदूच्या पेशी काही मिनिटांतच मरतात. मेंदूतील रक्तस्त्राव काही प्रकरणांमध्ये स्ट्रोक देखील होऊ शकतो. जेव्हा नुकसान खूप मोठे असते. स्ट्रोकचे दोन स्तर आहेत - मिनिस्ट्रोक आणि स्ट्रोक. ​ *मिनीस्ट्रोक म्हणजे काय* एक मिनी-स्ट्रोक तेव्हा होतो जेव्हा नुकसान फक्त काही मिनिटे टिकते आणि मेंदूवर कायमस्वरूपी प्रभाव टाकत नाही. त्याची लक्षणे इतर स्ट्रोक सारखीच असतात आणि अनेकदा येऊ घातलेल्या मोठ्या स्ट्रोकची चेतावणी म्हणून घेतली जातात. स्ट्रोकमुळे मेंदूला कायमचे नुकसान होऊ शकते आणि दीर्घकालीन अपंगत्व येऊ शकते हे जाणून घेणे फार महत्वाचे आहे. म्हणून, स्ट्रोकच्या सर्व लक्षणांबद्दल जागरूक असणे आवश्यक आहे *शरीरच्या काही भागांना मुंग्या येणे:-* स्ट्रोकचा अनुभव घेणाऱ्या व्यक्तींना त्यांच्या चेहऱ्यावर, हातावर किंवा पायांवर अर्धवट

*व्हेज माहित आहे मात्र, वेगन म्हणजे काय आहे*

आपल्या देशात प्रामुख्याने अनेक नागरिक व्हेज जेवण करतात, व्हेज शाकाहारी म्हणजे काय हे सर्वाना माहित आहे. मात्र जगात आता यापुढचा वेगन खाद्य प्रकार समोर येतो आहे. तर 1 नोव्हेंबरला संपूर्ण जगभरामध्ये World Vegan Day साजरा होतो. वेगन मध्ये फळं, भाज्या, धान्य, कडधान्य, डाळी, ड्रायफ्रुट्स या गोष्टींचा समावेश होतो. महत्त्वाची बाब अशी की वेगन डाएटमध्ये दूध, दूधापासून तयार करण्यात आलेले पदार्थ खात नाहीत. सोबतच प्राण्यांपासून मिळणारं मांस, दूधापासून तयार करण्यात येणारा कोणताही पदार्थ खाण्यास मनाई आहे. जर तुम्ही तुमच्या डाएटमधून मांस, दूध आणि अंडी पूर्णपणे काढून टाकत असाल तर तुम्हाला त्यांची कमतरता भरून काढण्यासाठी डाएटमध्ये फळ, भाज्या, धान्य, कडधान्य, डाळी, ड्रायफ्रुट्स यांसारख्या पदार्थांचा समावेश करावा लागणार आहे. *व्हेगन डाएटचे प्रकार* *व्होल व्हीट वेगन डाएट :* यामध्ये फळं, भाज्या, डाळ, ड्रायफ्रुट्सचा समावेश करण्यात येतो. *रॉ फूड वेगन डाएट :* या श्रेणीमध्ये कच्ची फळं, भाज्या, ड्रायफ्रुट्स किंवा वनस्पतींपासून तयार करण्यात आलेल्या पदार्थांचा समावेश करण्यात येतो. *थ्राइव डाइट :* या डाएटमध्ये व्होल व्हीट आणि रॉ फूड या दोन्ही पदार्थांचा समावेश करण्यात येतो. वेगन कितीही चांगले असले तरी आपण भारतीय लोकांनी याचा अवलंबून करणे योग्य ठरेलं याची शक्यता खूप कमी आहे. कारण भारतातील महिन्यानुसार बदलणारे ऋतुचक्र आणि त्यानुसार आपल्या शरीरात होणारे बदल या नुसार आपण भारतीयांनी पारंपरिक आहाराच घेणे

Business update

Business update

Herbazen LLP चे सुंदर सुगंधी उटणे*

आपल्या साठी आम्ही घेऊन आलो आहोत केमिकल आणि हानिकारक प्रिझर्वेटिव्ह न वापरता तयार केलेले उटणे. उटणे लावण्याचे अनेक फायदे आहेत. तुम्हाला कदाचित त्वचेला चमक आणण्याचा फायदा माहीत असेलच. पण त्याशिवाय उटणे लावण्याचे फायदे अनेक आहेत. 👉 त्वचेवर चमक आणण्यासाठी 👉 डागविरहीत त्वचेसाठी 👉 अधिक तरूण दिसण्यासाठी 👉 शरीरावर नको असलेले केस काढण्यासाठी 👉 अॅक्ने रोखण्यास मदत 👉 त्वचेमध्ये उजळपणा आणण्याासाठी फायदेशीर 👉 अँटि टॅन मास्क म्हणून फायदेशीर 👉 ब्लॅकहेड्स काढण्यासाठी 👉 शरीरावर आलेले पॅच घालविण्यासाठी 👉 टॅनिंग दूर करण्यासाठी 👉 अंग फाटणे पासून बचाव. 👉 अंगाची खाज थांबते. 👉 त्वचेची आग थांबते. 👉 त्वचा तड़कत नाही. 👉 त्वचेत अवश्यक तेवढा ओलांवा टिकवून ठेवते. 👉 त्वचा मुलायम बनवते. 👉 अनेक त्वचा विकारात फायदा 18 दिवसाच्या आत फायदा. *उठणे कश्या पासून बनवले आहे...* चंदन पावडर, मुलतानी माती, अनंत मूळ पावडर, आंबेहळद, दारुहळद, कचोरा, वाळा, गुलाबाची पावडर, आवळा पावडर, नागरमोथा पावडर, बावची पावडर, कडुलिंबाची पावडर असे इतर त्वचेच्या आरोग्यासाठी उपयुक्त अश्या वनौषधी पावडर पासून *कुठलेही केमिकल न वापरता नैसर्गिक पद्धतीने बनवलेले उठणे* .....

२. दुसरी ब्रह्मचारिणी म्हणजेच ब्राह्मी -

ही वनस्पती आयुर्मान वाढवते. हिच्यामुळे स्मरणशक्ती वाढते. ही रक्तदोषांना संपवते आणि स्वर मधुर करते. म्हणूनच ब्राह्मीला सरस्वतीही म्हटलं जातं. ही मन आणि मेंदूला मजबूत करण्याचं काम करते. जठर आणि लघवी संबंधित व्याधींना शरीरातून बाहेर टाकते. ३. चंद्रघंटा म्हणजेच चंद्रशूर किंवा चमसूर - ही वनस्पती कोथिंबिरीसारखी असते. हिच्या पानांची भाजी करतात, जी खूप पौष्टिक असते. ही वनस्पती लठ्ठपणा कमी करते, म्हणून हिला चर्महंती असंही म्हणतात. शक्तिवर्धक, हृदयरोगाला बरं करणारी अशी ही चंद्रिका वनस्पती आहे. ४. कुष्मांडा म्हणजेच कोहळा - कोहळ्यापासूनच पेठा ही मिठाई केली जाते. कोहळा शरीरातील बळ वाढवतो. वीर्य वाढवतो. रक्ताचे विकार बरे करतो. पोट साफ ठेवतो. जी व्यक्ती मानसिकदृष्ट्या खचलेली आहे, त्यांच्यासाठी कोहळा हा अमृतासमान आहे. हा शरीरातील दोषांना दूर करत हृदयरोग बरा करतो. पित्ताचा त्रास याने बरा होतो. ५. स्कंदमाता म्हणजेच अळशी किंवा जवस - वात, पित्त, कफ अशा व्याधींचा नाश अळशी करते. ६. कात्यायनी म्हणजेच अंबाडी - अंबा, अंबिका, अंबालिका, माचिका अशा वेगवेगळ्या नावांनी अंबाडी ओळखली जाते. पित्त, कफ तसेच गळ्याचे आजार यांना बरी करते. ७. काळरात्री म्हणजेच नागदवण ही वनस्पती सर्व प्रकारच्या रोगांचा नाश करते. मन आणि मेंदूचे विकार बरे करते. विजयश्री मिळवून देते. या वनस्पतीची लागवड घरी करावी. ही वनस्पती घरातील नकारात्मक ऊर्जा बाहेर टाकत घराला सौख्य मिळवून देते. ही सर्व प्रकारच्या विषावरही जालिम उपाय आहे. ८. महागौरी म्हणजेच तुळस - तुळस ही एक सर्वांच्या ओळखीची औषधी वनस्पती आहे. ही प्रत्येक घरात लावली जाते. तुळस सात प्रकारची असते - पांढरी, काळी, मरुता, दवना,

शारदीय नवरात्र आणि आयुर्वेद

अश्विन महिन्यात साजर्‍या होणार्‍या या नवरात्रात दुर्गेच्या ९ रुपांचं पूजन केलं जातं. या नवदुर्गांचा एक श्लोक आहे - प्रथमं शैलपुत्री च द्वितीयं ब्रह्मचारिणी। तृतीयं चन्द्रघण्टेति कूष्माण्डेति चतुर्थकम् ।। पंचमं स्कन्दमातेति षष्ठं कात्यायनीति च। सप्तमं कालरात्रीति महागौरीति चाष्टमम् ।। नवमं सिद्धिदात्री च नवदुर्गा: प्रकीर्तिता:। उक्तान्येतानि नामानि ब्रह्मणैव महात्मना ।। या ९ दुर्गा म्हणजेच दुर्गेची ९ रूपे ही ९ औषधी वनस्पतींमध्ये विराजमान झालेली आहेत. ज्याप्रमाणे ९ देवी आहेत, त्याप्रमाणेच या ९ वनस्पतींना वैद्यकीय उपचार पद्धतींच्या नवदुर्गा म्हटलं जातं. ९ दुर्गांची उपासना मनुष्याची आध्यात्मिक उन्नती करतात तर या औषधी वनस्पतींच्या रूपातील नवदुर्गा मनुष्याच्या शरीराचं समस्त व्याधींपासून रक्षण करतात. मार्कंडेय वैद्यकीय उपचार पद्धतीत सर्वप्रथम नवदुर्गांच्या या ९ औषधी स्वरुपांना स्थान दिलं गेलं. ब्रह्मदेवांनी हे ज्ञान "दुर्गाकवच" रुपात मार्कंडेय ऋषींना दिलं. सर्व प्रकारच्या रोगांवर रामबाण उपाय असणारी या औषधी वनस्पती मनुष्याचं रक्षण करतात म्हणजेच एक प्रकारे या वनस्पती मनुष्यासाठी 'कवच'च आहेत, त्यामुळे यांना दुर्गाकवच म्हटलं जातं. या औषधी वनस्पतींमुळे मनुष्य निरोगी दीर्घायुष्य जगू शकतो. मार्कंडेय पुराणानुसार, या ९ औषधी वनस्पती निरनिराळ्या रोगांना बरं करत रक्त शुद्ध करत रक्ताभिसरण नीट करत मनुष्याला बरं करतो. त्यामुळे मनुष्याने या वनस्पतींची आराधना करीत यांचे योग्य प्रमाणात सेवन करायला हवे. आता आयुर्वेदातील या नवदुर्गांबद्दल - १. पहिली, शैलपुत्री म्हणजेच हरड किंवा हिरडा ही वनस्पती - पहिली दुर्गा शैलपुत्री आणि आयुर्वेदात तिचं रूप हरड या वनस्पतीत आह

*साखरे ऐवजी गुळ का वापरावा...*

उसाचा रस आटवून गुळ तयार केला जातो. गूळ तयार करताना उसामध्ये असणारी विविध पोषकतत्वे, खनिजे, क्षार व व्हिटॅमिन्स गुळामध्ये टिकून राहतात. गुळामध्ये लोह, मॅग्नेशियम, पोटॅशियम, मँगनीज ही पोषकघटक मुबलक असून यात व्हिटॅमिन- B, कॅल्शिअम, जस्त, फॉस्फरस व तांबे यासारखी महत्वाचे घटकही असतात. याठिकाणी गुळ खाण्याचे फायदे याविषयी माहिती दिली आहे. *गुळ खाण्याचे हे आहेत फायदे :* *👉🏽 हिमोग्लोबिन वाढवते-* ऍनिमिया दूर करण्यासाठी गुळ खाणे फायदेशीर असते. 100 ग्रॅम गुळामध्ये 11 mg लोहाचे प्रमाण असते. रक्तातील हिमोग्लोबिनचे प्रमाण कमी झाल्याने ऍनिमिया किंवा पांडुरोग होत असतो. अशावेळी हिमोग्लोबिनचे प्रमाण वाढण्यास गूळ फार उपयुक्त असते. 👉🏽 *रक्तदाब नियंत्रित ठेवतो-* गूळ खाण्यामुळे ब्लडप्रेशर योग्य ठेवण्यास मदत होते. कारण गुळात मुबलक प्रमाणात पोटॅशिअम असल्याने रक्तदाब नियंत्रित राहतो. *👉🏽पचनशक्ती सुधारते-* गुळामुळे पचनशक्ती सुधारण्यास मदत होते. तसेच गूळ खाण्यामुळे नियमित पोट साफ होऊन बद्धकोष्ठता दूर होण्यास मदत होते. *👉🏽 स्त्रियांसाठी उपयुक्त-* सर्वच वयोगटातील स्त्रियांसाठी गुळ खाणे उपयुक्त असते. कारण मासिक पाळी, अयोग्य आहार यांमुळे स्त्रियांमध्ये हिमोग्लोबिनचे प्रमाण खूपच कमी आढळते. यासाठी वयात येणाऱ्या मुली, मासिक पाळी असणाऱ्या स्त्रियांनी गुळाचा आहारात जरूर समावेश करावा. गरोदरपणातही लोहाचे खूप महत्त्व असते. यासाठी गरोदर स्त्रियांना प्रेग्नन्सीमध्ये आणि डिलिव्हरीनंतरही गूळ हितकारी असतो. *आयुर्वेदानुसार गुळाचे महत्व आणि गुळाचे फायदे :* आयुर्वेदात गुळाचे खूप महत्व आहे. त्यामुळे

*ऋतूनुसार आरोग्यावर होणारे परिणाम*

रोग झाल्यावर तो बरा करण्यासाठी तर सगळेच प्रयत्न करतात पण रोग होऊच नये म्हणून खूप कमी जण त्याची दक्षता घेतात. त्यासाठी रोग कसे व कशामुळे होतात ते माहीत असायला पाहिजे. आपण ज्या ठिकाणी राहतो त्या ठिकाणचे भौगोलिक वातावरण, पाणी, हवा या सारख्या गोष्टी बदलत असतात. तसेच वेगवेगळे ऋतू हे देखील आपल्या आरोग्यावर परिणाम असतात. प्रत्येक ऋतूनुसार आपला आहार आणि विहार यामध्ये बदल करणे गरजेचे असते. प्रत्येक ऋतूने शरीरात काय बदल घडतात हे पाहणे अत्यंत गरजेचे असते. याकडे जर व्यवस्थित लक्ष दिले तर आजार होत नाहीत उलट आपली रोगप्रतिकारशक्ती वाढते व आरोग्य सुधारते. एकच प्रकारचा आहारविहार सर्व ऋतूंमध्ये लागू पडत नाही म्हणून बदल आवश्यकच असतो. ऋतूनुसार आहार-विहारात बदल न केल्यास आपल्या शरीरातील त्रिदोष म्हणजेच कफ, वात आणि पित्त यांचा समतोल बिघडतो. त्यामुळे अनेक व्याधींना आपल्याला सामोरे जावे लागते. वाताचा प्रकोप वर्षा ऋतूत होतो, त्याचप्रमाणे पित्ताचा प्रकोप शरद ऋतूत तर कफाचा प्रकोप वसंत ऋतूत होत असतो. ऋतूनुसार योग्य आहार घेतल्याने आपण त्या-त्या ऋतूंमध्ये प्रकोप होणाऱ्या त्रिदोषांना आणि त्यामुळे होणाऱ्या व्याधींना तर दूर ठेवू शकतोच शिवाय योग्य आहार आपले मानसिक आरोग्य चांगले ठेवण्यास मदत करत असतो. एकंदरच निरोगी आयुष्यासाठी आणि दीर्घायुष्यासाठी ऋतूनुसार आहारविहारात बदल करणे आवश्यक आहे. आपल्या भारतीय संस्कृती मध्ये सहा ऋतू सांगितले आहेत त्यानुसार आपण बदल करणे गरजेचे आहे

श्री गणेश पूजन आणि २१पत्री याची माहिती

*१. मधुमालती / मोगरा* मधुमालती म्हणजे मालती किंवा चमेली (शास्त्रीय नाव - Jasminum sandac/Grandiflorum). ही पत्री प्रामुख्याने मुखरोगांवर उपयुक्त वनस्पती आहे. *२. भृंगराज / माका* भृंगराजपत्र अर्थात माक्याची पाने (Eclipta Alba) माक्याचा महत्त्वाचा उपयोग म्हणजे 'केश्य गुणधर्म'. केसांची वाढ आणि रंग या दोन्ही पातळ्यांवर तो उपयोगी ठरतो. *३. बिल्व / बेल* बेलाची पाने (Aegle Marmelos). बिल्व या नावाने ओळखली जाणारी ही वनस्पती आतडय़ाच्या आजारांवरील एक उत्तम औषध आहे. बेलाची तयार औषधे : बिल्वादी चूर्ण, बिल्वावलेह, बेल-मुरांबा, इत्यादी. *४. दूर्वा* दूर्वा (Cynodon Dectylon). गणपती हे तेज (उष्ण) तत्त्वप्रधान दैवत आहे आणि उष्णतेचे शमन करणारी एक प्रमुख वनस्पती म्हणजे दूर्वा. आयुर्वेदात वर्णिलेल्या पित्तशामक वनस्पतींमध्ये दूर्वा हे एक आद्य औषध आहे. *५. बदर / बोर* बदरीपत्र म्हणजे बोरीची पाने (Zizyphus jujuba /Vulgaris). बोराच्या बीचे चूर्ण पाण्याबरोबर घेतल्यास सारखी खा-खा होण्याचा आजार कमी होतो. बोराच्या पानांची चटणी तांदुळाच्या कांजीबरोबर घेतल्यास माणसाचा लठ्ठपणा कमी होतो. *६. धत्तूर / धोत्रा* धत्तूरपत्र म्हणजे धोत्र्याची पाने (Datura metale/ Stramonium) हे श्वसनविकारावरील एक प्रभावी औषध आहे. परंतु धोत्र्याचा विषारी गुण योग्य-पर्याप्त मात्रेमध्ये वापरल्यासच औषधासारखा उपयोगी पडतो; अन्यथा घातक होऊ शकतो. *७. सुरसा / तुळस* तुळशीची पाने (Ocimum Sanctum), तुळशीचा सर्वप्रसिद्ध गुणधर्म म्हणजे तुळस ही सर्दी-कफ-तापावरचे प्रभावी औषध आहे. पावसाळ्याच्या दिवसात तर घरामध्ये तुळस असायलाच हवी, इतकी तुळस त्या दिवसांमधील विविध आजारांवर उपयुक्त आहे. गजकर्ण (रिंगवर्म)

*R. O. Water - समज आणि गैरसमज*

आज सर्वच लोकांमध्ये पिण्याच्या पाण्या विषयी सजगता दिसून येते. बरेच लोक mineral water (की जे demineralised असते) , R.O चे पाणी अत्यंत शुद्ध आणि सुरक्षित म्हणून पिताना दिसतात. R.O. चे purifier घरात असणे देखील उच्च सामाजिक आणि आर्थिक स्तर असण्याचे मापदंड होत आहे. पण सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा की हे पाणी खरंच शरीराला फायदेशीर आहे ??? *सर्व प्रथम R. O. म्हणजे काय ते समजून घेऊया..* R. O. म्हणजे Reverse Osmosis. या साठी रसायन शास्त्रातील Osmosis ही संकल्पना समजावून घेणे आवश्यक आहे. *Osmosis* ही शरीरातील अशी प्रक्रिया आहे की या द्वारे शरीरातील द्रवाचे वहन हे अती low solute concentration कडून high solute concentration कडे होते. हे वहन होताना त्या द्रावाला एका जाळीसदृश माध्यमातून (semi permeable membrane ) मधून जावे लागते. या प्रक्रियेचा उपयोग अनेक प्रकारे दिसून येतो . उदा. झाडाची मुळे ही भूगर्भातील पाणी ओढतात ते या osmosis च्या सिद्धांता मुळेच.तसेच रक्तातील पाणी हे किडनी कडे खेचले जाणे हे देखील या osmosis मुळेच होते. *Reverse Osmosis म्हणजे काय ?* Osmosis ही प्रक्रिया उलट प्रकारे घडवून आणली जाते. या मध्ये high solute concentration असणाऱ्या द्रावला low solute concentration असणाऱ्या द्रावा कडे semi permeable membrane( जाळी) च्या माध्यमातून पाठवले जाते. या प्रक्रिये मध्ये अनेक क्षार (positively charged ions) ह्या जाळी मध्ये अडकतात.त्या मध्ये K+, Ca++, Mg++, P+ असे ( Na+ चे molecular weight कमी असल्यामुळे अडकत नाही). वरील सर्व घटक हे क्षारीय म्हणजेच alkaline reserve असून शरीरातील अनेक घटकांचा pH समतोल राखण्यासाठी मदत करतात.